Bloglar

Ä°ngilizce web (aÄŸ) ve log (seyir defteri/günlük tutmak) kelimelerinin önce birleÅŸmesinden “weblog” sonra da “we”nin düÅŸmesi ile kalan blog kelimesinin ne anlama geldiÄŸini açıklamak istersek, Ä°nternette seyir defteri veya günlük tutmak diyebiliriz.

Blog; genellikle ters kronolojik sırada (en yeni en üstte olacak ÅŸekilde) sıralandırılmış, tek bir sayfa üzerinde birçok yazı ve yorumu gösterme esasına dayanan bir Ä°nternet uygulamasıdır. Okuyucular bloglarda yer alan yazılara yorum yapabilmektedir. Yorumlar, blog kültürünün çok önemli bir dinamiÄŸidir; bu sayede yazar ve okuyucular arasında iletiÅŸim saÄŸlanır. Blog yazan kiÅŸilere de “blogger” denilmektedir. Bir yazı yazıp gönderme iÅŸlemine de kısaca “bloglama” denir.

Hangi konuda yazarlarsa yazsınlar, pek çok insan için bloglar günümüzde kiÅŸisel dışavurum aracı haline gelmiÅŸtir. Herhangi bir editoryal düzenleme görmeden, insanların içinden geldiÄŸi gibi, kendi düÅŸüncelerini özgürce anlattıkları ortamlardır. Åžu sıralar bloggerların da birer medya üyesi olduÄŸu, her blogun kendi başına bir yayın aracı vazifesi gördüÄŸü görüÅŸü yaygınlaÅŸmaktadır. Politika, günlük hayat, spor, teknoloji, müzik, yemek hatta dantel, hamburger gibi her konuda pek çok bloga rastlamak olası.

Insanlar blog sitelerinde genellikle tek baÅŸlarına yazsalar da, bir kaç insanın toplanıp beraberce yazdığı siteler de mevcut. Daha çok birbirini tanıyan ya da ortak bir özellikleri olan (yemek, ÅŸehir hikâyeleri blogları gibi) insanların, ortak paydada toplanması olarak görebiliriz bunu. Bu tür bloglara community blog deniyor. Community blogları sayesinde insanlar Ä°nternette sosyalleÅŸme olanağı buluyor, kendilerini bir yere ait hissediyorlar.

Nasıl başladı?

1997 yılından itibaren tasarımcı ve programcıların ilginç Ä°nternet sitelerinin linklerini unutmamak için kendi sayfalarına yazmalarıyla baÅŸlayan bloglama 1999 yılında ortaya çıkan pek çok blog yayınlama (blog publishing) aracıyla birlikte programcılar arasındaki bir aktivite olmaktan çıkıp, çok az bilgisayar kullanma becerisine sahip kiÅŸilerin bile anlayacağı kadar basit hale indirgenmiÅŸtir.

Neden blog?

Bir site açmak için en baÅŸta alan adı (domain) ve barındırma(hosting) gibi teknik konulara para ödemek gerekiyor. IÅŸ siteyi açmakla da bitmiyor, yazılarınızı yayınlayabilmek için temel bir program yazmanız, sitenize gelen insanların yazdıklarınız hakkında görüÅŸ bildirebilmesi için ayrı bir yorum sistemi kurmanız, görüntüsü içinse tasarım yapmanız gerekiyor. Blog sitelerinin güzelliÄŸi, sizi bu dertlerden kurtarmaları. Birçok blog servisi hosting konusunda para talep etmeden, seçtiÄŸiniz bir isimle sizi kendi alan adları altında host ediyor. KurmuÅŸ oldukları otomatik yazı gönderme sistemleri sayesinde sizi programlamadan, daha önceden hazırlamış oldukları ÅŸablonlarla da tasarım derdinden kurtarıyor. Bu ÅŸablonlar (hazır tasarımlar) istediÄŸiniz zaman bir baÅŸkasıyla deÄŸiÅŸtirebileceÄŸiniz ÅŸekilde hazırlanmış oluyor. Hatta üzerlerinde kendiniz oynayıp basit deÄŸiÅŸiklikler yapabilirsiniz. EÄŸer canınız tamamen kendi yaptığınız bir tasarımı kullanmak isterse, buna izin veren blog siteleri de mevcut. Birçok blog sitesinde hazır olarak gelen yorum sistemleri sayesinde de yazdıklarınız hakkında diÄŸer insanların görüÅŸlerini kolayca öÄŸrenip, geribildirim alabiliyorsunuz. Yazılarınıza kimlerin link verdiÄŸini gösteren izleme(trackback) sistemleri bile var.

Blog Türleri

KiÅŸisel

Bu tür bloglar çok fazla deneyimi olmayan kiÅŸilerin bile kullanabileceÄŸi ve sayfalarını düzenleyebileceÄŸi yapıdadır ve daha çok günlük olarak kullanılırlar. KiÅŸilerin günlük yaÅŸamda yaÅŸadıkları olayları, karşılaÅŸtıkları durumları okurlarıyla paylaÅŸmasını saÄŸlar. Bloglar arasında en fazla rastlanan türdür.

Temasal

Sadece belirli bir alanda yazılan gönderilerin yer aldığı, belirli bir konuda uzman kiÅŸilerin yazdığı ve düzenlediÄŸi bloglardır. Politika, pazarlama, yemek, Ä°nternet, ekonomi, tasarım, fotoÄŸraf, programlama dilleri ve benzeri konularda odaklanmış bloglar bulunmaktadır. Türkçe olarak yayınlanan bloglarda en fazla ilgiyi yemek ve blogger eklentileri konulu bloglar çekmekte, sayı olarak ise bilgisayar blogları göze çarpmaktadır.

Topluluk

Üyelik sistemine sahip olan ve bu üyelerin yazdıkları gönderilerden meydana gelen bloglardır. Topluluk olarak da adlandırılan bu türdeki blogların çoÄŸu kendi sunucularındaki blog yazılımını kullanmaktadır.

Åžirket

Åžirketlerin kendileri ile ilgili haber ve duyurularını daha samimi bir ÅŸekilde halka açtıkları bloglar dünyada ve iÅŸ hayatında giderek önem kazanmaktadır. Türkiye'de az sayıda olsa da bazı ÅŸirketler, ÅŸirket bloglarını hizmete sunmaya baÅŸlamıştır.

Türkçe Bloglar

Blog dünyada çok önemsenen ve ciddiye alınan bir kavram olmasına raÄŸmen, Türkiye'de 2005 yılına kadar çok fazla fark edilmemiÅŸtir. Mayıs 2005 tarihinde Google'da Türkçe sayfalarda "blog" kelimesi 65.400 kez yer alırken, Mayıs 2006'da bu sayı 5 milyona yaklaÅŸmış, Mayıs 2008'de ise 10 milyonun üzerine çıkmıştır. Türkçe barındırma sitelerinin artması, doÄŸal olarak açılan Türkçe blog sayısını arttırmıştır ve Türkçe konuÅŸan insanların blog kültürüne akın etmesini saÄŸlamıştır.

Mikrobloglar

Kısa metinler yayınlayabildiÄŸiniz mikroblogları (microblog) kısıtlı bir gruba veya herkese açabileceÄŸiniz ve son yıllarda hızla yaygınlaÅŸmaya baÅŸlayan bir blog türüdür. Metinlerinizi anında mesaj, e-posta veya mikroblog hizmeti sunan Twitter gibi hizmet saÄŸlayıcılar aracılığı ile yapabilirsiniz.

Bloglar, Mikrobloglar ve Güvenlik

Bloglamanın en hoÅŸ tarafı kiÅŸisel düÅŸünce ve görüÅŸlerinizi arkadaÅŸlarınızla veya dünyadaki herhangi bir kiÅŸiyle paylaÅŸabilmektir. Ancak sadece düÅŸünce ve görüÅŸlerinizi paylaÅŸtığınızdan emin olmalısınız. Vermek isteyeceÄŸinizden daha fazla bilgiyi vermek çok kolay olabilir. ÖrneÄŸin kiÅŸisel bilgileriniz gibi… Bir blog oluÅŸturduÄŸunuzda ÅŸifre ile blogunuzu koruma altına alın ve sadece sizin davet ettiÄŸiniz kiÅŸilerin görebileceÄŸinden emin olun. EÄŸer blogunuzu herkesin eriÅŸimine açarsanız;

• Ailenizin veya arkadaÅŸlarınızın resimlerini yayınlamayın.

• KiÅŸisel bilgilerinizi; ad ve soyadınızı, yaşınızı, ev adresinizi, çalıştığınız iÅŸyerinin adını, adresini, öÄŸrenci iseniz okulunuzun adını vermeyiniz/yayınlamayınız.

Çocuklar, Gençler ve Tehlikeler

Çocuklar ve gençler için bu tür uygulamalar çok cazip olabilir ancak 13 yaşından küçüklerin kullanıcı olmaları çoÄŸu kez yasaktır. Ayrıca sosyal çemberin içinde kalabilmek için sık sık mesaj iletmek ve yorumda bulunmak isterken baÅŸka ÅŸeylerle (ödevler, diÄŸer sorumluluklar vb.) ilgilenemez hale gelebilirler. Bu konuda dikkatli olmalı ve çocuklarınızla kurduÄŸunuz açık ve olumlu iletiÅŸim ile olumsuz durumları engellemeye çalışmalısınız.