Oyunlar

Popüler eÄŸlence kavramları günümüzde teknolojik geliÅŸmeler ve yeniliklerle beraber hızlı bir deÄŸiÅŸim sürecine giriyor. Teknolojinin insan hayatına getirdiÄŸi deÄŸiÅŸiklikler sonucunda, insanlar eÄŸlenmek için de teknolojinin imkânlarından faydalanmaktan geri kalmıyorlar. Bu geliÅŸmelere verilecek en güzel örnek ise bilgisayar oyunları… Günümüzde artık hemen her yaÅŸtaki insanın farklı amaçlarla oynamayı tercih ettiÄŸi bilgisayar oyunları, insanların hayatlarında vazgeçilmez olma yolunda emin adımlarla ilerliyor. Gerek günlük yaÅŸamın getirdiÄŸi stresten kurtulup kendini sanal âlemin kollarına bırakmanın rahatlığını yaÅŸamak, gerekse boÅŸ zamanını deÄŸerlendirecek birer aktivite olarak, amaç her ne olursa olsun, oyunların hayatımızdaki yerini görmezden gelmek imkânsız.

Bilgisayar oyunları 70’li yılların sonlarında Space Invader’ın açtığı kapıdan eÄŸlence dünyamıza girmeye baÅŸlamış, 90’lı yıllardaki bilgisayar ve grafik teknolojilerindeki baÅŸ döndürücü geliÅŸmelerin neticesinde de müthiÅŸ bir popülarite kazanarak, eÄŸlence dünyasının vazgeçilmezi haline gelmiÅŸlerdir. Bunun sonucunda da oyunların pek çok kullanım alanı olduÄŸunu söylemek mümkün. Tabii etkili ve doÄŸru kullanılması koÅŸuluyla. Günümüzde, okullardan askeriyeye iÅŸ dünyasından saÄŸlığa kadar, daha birçok alanda kullanılmakta.

Bugün bilgisayar oyunları, potansiyel gücü nedeniyle pek çok ülkenin devlet politikalarına girmiÅŸ ve stratejik ürün olarak kabul edilmiÅŸ durumda. Teknolojinin getirdiÄŸi kolaylıklar ve yenilikler, günümüz insanını hızla yeni bir çaÄŸ olan oyun çağına itmekte. Üç boyutlu grafik desteÄŸi sayesinde gerçek dünyanın görselliÄŸini ve realitesini aratmayan sanal dünyalar, artık çoktan, saatlerimizi geçirdiÄŸimiz, kendimizi gerçek yaÅŸamdan soyutlayıp, içerisinde bulunmaktan büyük haz aldığımız yeni dünyamız oldu.

Bilgisayar oyunları üzerine yapılan çalışmalar sonucunda, uygun bilgisayar oyunlarının, özellikle çocukların kiÅŸisel geliÅŸimleri, öÄŸrenme durumları, eleÅŸtirel düÅŸünmeleri, yaratıcılıkları, kavramsal öÄŸrenmeleri gibi birçok konuda olumlu etkiler oluÅŸturduÄŸu belirlenmiÅŸtir. 21. yüzyılda temel hedeflerden biri, yaÅŸam boyu öÄŸrenmenin gerçekleÅŸtirilmesidir. Bu noktadan hareketle, her yaÅŸ ve sektörden kiÅŸiye, eÄŸlenerek öÄŸrenme imkânının yer ve zaman bağımlı olmadan sunulması ve teknolojinin tüm imkânlarını kullanarak saÄŸlanacak etkin öÄŸrenme ortamlarının yaratılması kritik bir önem kazanmaktadır.

Bütün bunların aksine, bilgisayar oyunlarının doÄŸru kullanımlarının dışında özellikle genç yaÅŸtaki bireyler için ciddi bir tehlike oluÅŸturduÄŸu da bilinen bir gerçektir. Oyunların bağımlılıktan, sosyal hayattan kopmaya, propaganda aleti olarak kullanılmasından çocukların bir çok konuda suistimal edilmesine kadar pek çok farklı konuda zararları olabilir.

Oyunlar ve Riskleri

Bağımlılık

Bilgisayarda veya Ä°nternet ortamında oynanan oyunlar özellikle çocuklar üzerinde bağımlılık yapabiliyor. Akademik baÅŸarılar, aileler ve arkadaÅŸlar ile olan iliÅŸkiler zayıflayabiliyor ve çocuklar/gençler sanal dünyadaki oyun gruplarında çevrimiçi arkadaÅŸlar ile (birbirlerini gerçekte tanımasalar da) çok daha fazla zaman geçirmeye baÅŸlayabiliyorlar. Özellikle de gece geç saatlerde, ebeveynleri yattıktan sonra saatlerce ekran başında dünyanın dört bir yanındaki sanal arkadaÅŸlar ile çevrimiçi oyun oynayabiliyorlar.

Bu gibi durumlarda bilgisayarın evin ortak bir kullanım alanına konması en baÅŸta alınacak önlemlerden birisi. Böylelikle, ebeveynler çocuklarının kendi yaÅŸlarına uygun oyunları oynadıklarından da emin olabilirler.

Erken davranın, bugünden gelecek için önleminizi alın!

Erken yaÅŸlardan itibaren çocuÄŸunuzun dengeli bir ÅŸekilde hayatını planlamasına yardımcı olmanız gerekmekte. Akademik baÅŸarı için çalışmaya ayrılan zaman, saÄŸlıklı yetiÅŸmek ve saÄŸlıklı olabilmek için spora ayrılan zaman (küçük yaÅŸlardan itibaren çocuÄŸunuzun sevdiÄŸi ve yeteneÄŸi olan bir spor dalına yönlendirmeniz uygun olacaktır) tüm aile ile birlikte geçirilen kaliteli zaman, gerçek yaÅŸamdaki arkadaÅŸlar ile paylaşılan (okul dışında) zaman ve bir sanat dalı (enstrüman çalma, tiyatro, resim, vb.) ile ilgilenecekleri zaman… Sınırları erken yaÅŸta koymaya baÅŸladığınızda ileride önünüze çıkacak problemler ve bağımlılık sorunları (sadece bilgisayar oyunları deÄŸil, diÄŸer zararlı maddeler ile de ilgili) önlenmiÅŸ olacaktır.

Suistimal

Çevrimiçi oyun oynayan çocuklar bazen diÄŸer oyunculara karşı kötü sözler ve davranışlarda bulunabilirler. Oyun içinde sohbet olanağı olduÄŸu zaman kötü ve küfürlü sözler kullanabilirler. Her zaman kazanmak veya bir ileri düzeye geçebilmek için oyun hilelerini paylaÅŸmazlar. Bu tür davranışlarda bulunan, sizin çocuÄŸunuz da olabilir, bir baÅŸka çocuk da. Çocuklarınıza, sanal bir ortamda da kendilerine nasıl davranılmasını istiyorlarsa baÅŸkalarına da o ÅŸeklide davranmaları gerektiÄŸini hatırlatın.

Riskli Davranışlar

Bazı çocuklar/gençler oyunlarda ilerleyebilmek (daha fazla puan, daha ileri bir düzeye geçebilmek vb. gibi) için riskli davranışlarda bulunabilirler. Çocuklara karşı cinsel ilgi duyan kötü niyetli kiÅŸiler, bu niyetlerini geçekleÅŸtirmek için oyunları bir araç olarak kullanabilirler. ÇeÅŸitli ödüller (puan, oyun ÅŸifrelerini/hilelerini vermek, düzey atlamalarını saÄŸlamak vb.) karşılığında cinsel içerikli sohbet veya bilgisayar kamerası (webcam) karşısında uygunsuz davranışlarda (soyunmaları istemek, vb.gibi) bulunmalarını isteyebilirler. Bilgisayar kamerası aracılığı ile elde ettikleri görüntüleri kaydederek kendileri kullanabilecekleri gibi, baÅŸkalarında da dağıtabilirler. Çocuklarınıza her zaman çevrimiçi davranışlarının gerçek hayatta olumsuz sonuçlarının olabileceÄŸini hatırlatın. Onlara bu ÅŸekilde yaklaÅŸan kiÅŸiler olduÄŸunda hemen büyüklerini haberdar etmeleri gerektiÄŸini öÄŸretin.

Riskleri nasıl azaltabilirsiniz?

• Bilgisayarı evinizdeki ortak bir alanda bulundurun. Böylelikle hem hangi oyunları oynadıkları hakkında fikir sahibi olursunuz hem de siz yattıktan sonra kendi odalarındaki gibi özel bir ortama sahip olmamış olurlar. Ayrıca, siz yattıktan sonra bilgisayar başında kalmaları zorlaşır.

• Çocuklarınıza oyun oynarken nasıl davranmaları gerektiÄŸini öÄŸretin. BaÅŸkalarına saygılı davranmaları gerektiÄŸini, tanımadıkları kiÅŸilerin uygunsuz isteklerini ödüller/oyun hileleri elde etmek için kabul etmemeleri gerektiÄŸini hatırlatın.

• Onları rahatsız eden her türlü davranış karşısında size derhal durumu bildirmeleri gerektiÄŸini anlatın. ÇocuÄŸunuzun bunu yapabilmesi için onunla her zaman açık, samimi ve dürüst bir iletiÅŸim kurun. Ayrıca bu tür durumları her zaman www.ihbarweb.org.tr‘ye iletebileceklerini hatırlatın.

• Son olarak da, bu oyunların bir “OYUN” olduÄŸunu ve gerçek hayatın dışarıda onları tüm güzel renkleri ile beklediÄŸini unutmamalarını saÄŸlayın.