Genel Bilgiler

İnternet nedir?

İnternet, kısaca “dünya üzerindeki bilgisayar ağı” olarak tanımlanmaktadır. İngilizce'de "uluslararası ağ" anlamına gelen “international network” sözcüklerinin birleştirilmesinden oluşmuştur. Türkçe “Genel ağ” olarak da adlandırılan bu iletişim ağında bilgisayarlar birbirlerine fiziksel olarak (kablolar, uydu bağlantıları, vb.) bağlıdır. Bu bağlantılar sayesinde herhangi bir yerden internete ulaşılabilir.

İnternet bilgiye erişimi destekler ve bilgisayarınızın dünya üzerindeki birbiriyle bağlantılı milyonlarca bilgisayardan herhangi birisiyle veri, ileti ve dosya alışverişi yapmanıza, karşılıklı yazılı ve/veya görüntülü olarak konuşmanıza olanak sağlar.

İnternete bağlandığınızda (yaygın kullanımıyla “online”, Türkçe “çevrimiçi” olduğunuzda) bilgisayarınız, ister oturduğunuz semtte, ister dünyanın öbür ucunda bulunsun, internet üzerindeki diğer tüm bilgisayarlarla "konuşabilir".

Bugün iki milyara yakın insan bilgilenme, işlem yürütme, haberleşme, eğitim ve eğlence amacıyla interneti kullanmaktadır. İnternet, tüm insanların hayatlarının ayrılmaz bir parçası olmuştur.

Günümüzde çocuklar ve gençler nerede olurlarsa olsunlar, buldukları her olanakta (okulda, evde, internet kafede, oyun konsollarından, dizüstü bilgisayarlardan ve/veya cep telefonlarından) ve zamanda internete erişmektedirler.

Çocuklarımızı gerçek hayatta nasıl koruyorsak, internette yani “sanal ortamda” da güvende olduklarından emin olmalıyız. Caddede karşıdan karşıya geçmeyi öğrenmek kadar interneti güvenli kullanabilmeyi öğrenmek de artık yaşamsal bir beceri. Eğer çocuklar ve gençler kendilerini bekleyen tehlikeleri ve riskleri anlarlarsa kendilerini koruyacak seçimleri yapabilirler ve kendilerine zarar vermek isteyen kişilerden korunurlar. İnternetten en üst düzeyde yarar sağlayabilirler.

İnternet konusunda daha fazla bilgi sahibi olan yetişkinler, riskleri ve tehlikeleri öğrenirlerse çocuklarına yardımcı olabilir, onları koruyabilirler. Bu amaçla hazırlanan “Aileler” bölümümüzde onlara nasıl yardım edebileceğiniz konusundan pek çok yararlı bilgiye ulaşacaksınız.

Çocuğum ve internet

Çocuklar ve gençler interneti mesajlaşmak, gezinmek, oyun oynamak, bilgi edinmek, anında sohbet etmek, resim, müzik veya metin belgeleri bulmak, indirmek veya değiş tokuş etmek için kullanır. Bunlar arasında internette gezinme, okul arkadaşları ile anında veya elektronik posta ile mesajlaşma gibi kullanımlar ilk sırada yer alır. Arkadaşlıklarını sürdürmek, arkadaşlar veya arkadaşlık hakkında konuşmak, sosyal yaşantıları paylaşmak, gündelik olaylar hakkında sohbet etmek sosyal ilişkilerini sürdürmelerini sağlar. Mesajlaşma, ergenlik çağındaki çocuklar tarafından can sıkıntısından kurtulmanın bir yolu olarak da görülmektedir.

Kızlarla erkeklerin internet kullanımları arasında da bazı farklar vardır. Genellikle kızlar mesajlaşmayı tercih etmekteyken, erkekler çoğunlukla internette gezinmekten hoşlanırlar. Bazı çocuklar, yalnızlık duygusundan kurtulmak için internette tanımadıkları kişilerle de tanışıp iletişime geçerler. Dolayısıyla, söz edilen internet kullanımları, çocuğun sosyalleşme süreci içinde, kendini tanıması, kendi doğru ve yanlışlarını, kurallarını, değerlerini ve normlarını sınaması için başka sosyal etkileşimlere ek olarak kullandığı birer araçtır.

İnternet çocuğumu olumsuz etkiler mi?

Yapılan araştırmalar, internet kullanımının yalnızlık, depresyon, sosyal ilişkilerden soyutlanma veya sosyal sapma davranışlarına neden olmadığını göstermektedir. Aksine, kendini yalnız hisseden, depresyona ve sosyal sapmaya yatkın çocuklar internette kendilerine uygun ortamları seçmektedir. Yine de, çocuğunuz pornografik içerikli, şiddete veya başka sapkın davranışlara maruz bırakan bazı internet sitelerine tesadüfen de olsa girebilir veya ergenlikteki merak ve keşif duygusunu doyurmak için bu tarz siteleri arayıp bulabilir. Bir başka durum ise, internetteki sohbet ortamlarında suistimal edici kişiler veya gruplar ile çocuğunuzun kontrolü dışında karşılaşabilmesidir.

İnternetin çocuğum üzerindeki olası olumsuz etkilerini nasıl gideririm?

• Öncelikle, çocuğunuzla karşılıklı güvene dayalı ve iletişime açık bir ilişki kurmalısınız. Böylece, çocuğunuz internet ortamlarında rahatsız edici kişi veya durumlarla karşılaştığında sizden yardım alabileceği hakkında size güvenir.

• Çocuğunuz kadar interneti tanımalı ve kullanabiliyor olmalısınız. Böylece, çocuğunuzun internette neler yaptığı hakkında bilgi sahibi olarak, yersiz endişelerden kurtulur, aynı zamanda da onun neyle uğraştığını takip edebilirsiniz.

• Çocuğunuzla birlikte internette zaman geçirmeli ve ona interneti kullanma biçimleri konusunda model olmalısınız. Birlikte bilgi aramak, kişisel internet sayfası hazırlamak veya resim ve müzik dosyaları bulup indirmek, çocuğunuzla kaliteli zaman geçirmenizi de sağlar.

• Çocuğunuzun internette şiddete, pornografiye veya benzer olumsuz uyaranlara maruz kalmaması için öncelikle, internet erişimi için gerekli filtreleme programlarının bilgisayarda olmasını sağlamalısınız.

• Evdeki kişisel bilgisayarınızı herkesin gözü önünde ortak bir yaşam alanında bulundurmalısınız. Böylece, bazı istenmedik durumların daha ortaya çıkmadan önüne geçebilirsiniz.

• İnternetin olumsuzlukları ve internette çocuğunuzun karşılaşabileceği istenmedik durumlarda neler yapabileceği hakkında onu bilgilendirmelisiniz. Örneğin, çocuğunuzun rahatsız eden iletişimleri sonlandırabileceğini hatta gerekirse internetten çıkabileceğini söylemeniz bile çocuğunuzun kendine güvenmesini ve kontrolün kendisinde olduğu inancının gelişmesini sağlar.

• İnternet kullanımı çocuğunuzun ders çalışmasına, sosyal ilişkilerine, sizinle olan iletişimine engel olacak ölçüde artmadan ve internet etkinlikleri bir kaçınma aracı halini almadan, internet kullanımını makul ölçülerde sınırlamalısınız. Var olan alışkanlığı yasakla sonlandırmaya çalışmak, internet kullanımını hem daha çekici hale getireceği, hem de ergenlikte çocuğunuzun özel yaşamına müdahale olarak algılanacağı için işe yaramayabilir. Daha baştan belli zaman dilimlerinde ve belli bir süre için internet kullanımı alışkanlığını pekiştirmelisiniz.

• İnternet kullanımı çocuğunuzun gündelik yaşamını sekteye uğratacak bir düzeye geldiyse, okuldaki rehber öğretmene veya bir uzmana başvurarak durumla başa çıkabilmek için profesyonel yardım almalısınız.

Ara

Aileler Ana Sayfa