VİDEO OYUNLARI ÇOCUKLARIMIZI NASIL ETKİLİYOR?
Video oyunlarının günlük yaşamda kişiler üzerinde ne gibi etkileri var, çocukları, gençleri nasıl etkiliyor diye genel olarak bakıldığında karşımıza ilk çıkan durumlar potansiyel zararları üzerinedir.
Video oyunlarının günlük yaşamda kişiler üzerinde ne gibi etkileri var, çocukları, gençleri nasıl etkiliyor diye genel olarak bakıldığında karşımıza ilk çıkan durumlar potansiyel zararları üzerinedir.
Mahremiyet tanımı herkesin en yalın haliyle bildiği gibi kişilerin yaşamlarında kendilerine ayırdıkları özel yer, gizlilik anlamına gelmektedir. Günümüzde dijitalleşmenin etkisi de dijital mahremiyet kavramı tanımını ortaya çıkarmıştır.
Son yıllarda bilgisayar, internet ve mobil teknolojilerin gelişmesiyle beraber, çocuklar ve gençler oyun ihtiyacını sosyal oyunlar yerine dijital oyunlarla karşılama eğilimine girmiştir.
Dijital araçların kullanım yaşının oldukça düştüğü durumundan yola çıkılarak küçük yaştaki çocuklar ve gençlerin erken yaşta çevrimiçi olmaları ve dijital bir kimlik oluşturdukları görülmektedir. Oluşturdukları bu dijital kimliklerin gelecekte karşılarına nasıl çıkacağı ne gibi etkiler yaratabileceği ise üzerinde düşündükleri bir durum değildir.
Uzun bir eğitim öğretim maratonun ardından öğrencileri 3 aylık bir yaz tatili dönemi bekliyor. Bütün bir yıl yoğun ders temposunda yorulan çocuklarımız, yaz tatilinde hem dinlenecek, hem eğlenecek, hem de bilgisayar, telefon ve interneti daha fazla kullanabilecekleri bir sürece girecek.
Dijital mecraların getirdiği avantajlar ve dezavantajlar düşünüldüğünde çocukların medya kullanım alışkanlıkları ve medya okuryazarlığı konularının ebeveynlerin üstünde durması gereken konular olduğu açıkça görülmektedir.
Teknolojinin hızla ilerlemesi şimdiki çocukluğun gidişatını da büyük ölçüde etkiledi ve çocukların ekranlarla geçirdikleri süreler ciddi derecede artış gösterdi.
Ödev veya bilgi edinmek için dini ve milli günlerde basit bir arama motoru sorgusu aracılığıyla mağdur olan gençler ve çocuklar internetin zararlarından korunmanın önemini daha da artırıyor.
TÜİK tarafından yapılan araştırmaya göre akıllı telefon kullanan çocukların oranının 2021 yılında %64,4’e, İnternet kullanım oranının %82,7’ye ulaşması çocukların her geçen gün dijital bağımlılığa bir adım daha yaklaştığını ortaya koyuyor.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Güvenli İnternet Merkezi, 2021 yılı içinde başlattığı ve Türkiye'deki çocukları ve ebeveynlerini kapsayan “Türkiye'deki Çocukların ve Ebeveynlerin Bilinçli ve Güvenli İnternet Kullanım Deneyim ve Alışkanlıkları" araştırma sonuçlarını yayınladı. Araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı, Atatürk Üniversitesi, Erzincan Binali Üniversitesi, Munzur Üniversitesi ve Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi işbirliği ile yürütüldü.
Türkiye’deki Ebeveyn ve Çocukların İnternet kullanım alışkanlıkları araştırması kapsamında Global Kids Online çerçevesine uygun olacak şekilde 8-16 yaş grubu öğrenciler için 21 soruluk, ebeveynler için 23 sorudan oluşan bir veri seti oluşturulmuş, bu soru setleri çevrimiçi anket formu haline getirilmiştir. İlgili anket İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması 12 bölge düzey-1’e göre 24 ilden 1.111 öğrenci ve bu öğrencilerin velisi olan 1.111 olmak üzere toplam 2.222 örnekleme uygulanmıştır. Çocuklarından ve ebeveynlerinden elde edilen veriler erişim, kullanım, riskler, beceriler ve arabuluculuk olmak üzere beş başlık altında sunulmuştur.
10 Ekim 2017 tarihinde BTK'da “Uluslararası Çocuk ve Bilgi Güvenli Etkinlikleri” kapsamında gerçekleştirilen “Dijital Oyunlar Çalıştayı Sonuç Raporları" yayınlandı.
Dijital oyunlar; şiddet, kaba dil ve küfür, korku, çevrim içi güvenli olmayan mesajlaşma, cinsellik, müstehcen görüntüler, çevrim içi istismar, İslamofobi, kan ve vahşet içeren görüntüler, kumar, uyuşturucu ve tütün kullanımına özendirme, nefret söylemleri, ayrımcılık, oyun içi satın alma gibi zararlı öğeler içerebilir. Dijital oyunu ve uygulamayı çocuğun gelişimine ve yaşına uygun olarak seçmek son derece önemlidir. Peki hangi oyunlar çocuklarımız için uygun değil? Gelin, PEGI ve ESRB’nin çocuklar için uygun olmayan dijital oyunlardaki etiket ve sembollerini birlikte inceleyelim.
PEGI ve ESRB, dijital oyunları sınıflandıran önde gelen kuruluşlardandır. Ebeveynlerin, çocuğun yaşına uygun olan oyunu ve uygulamayı seçmek için, çocuğun yaşı ile oyunun yaş etiketlerinin birbiri ile uygunluk göstermesine dikkat etmeleri önerilmektedir. Derecelendirme sistemleri yol gösterici olmakla birlikte, ebeveynler oyun içeriğinin çocuğa uygunluğu konusunda nihai kararı kendileri vermelidir. Peki hangi oyunlar çocuklarımız için daha uygun? Gelin, PEGI ve ESRB’nin çocuklar için uygun olan dijital oyunlardaki etiket ve sembollerini birlikte inceleyelim.
ESRB (Eğlence Yazılımları Değerlendirme Kurulu - Entertainment Software Rating Board) Dijital oyunların sınıflandırılması, içeriğinde barındırdığı öğeler bakımından yaşa uygunluğunun belirlenmesi amacıyla, ABD'de kurulmuştur. Oyun Derecelendirme Sisteminde kullanılan semboller, dijital oyun ve uygulamaların yaşa uygunluğu konusunda kullanıcılara yol göstermektedir. Günümüzde her yaştan birey giderek artan bir şekilde dijital oyun oynamaktadır. Dijital oyunlarda bulunan muhtemel risklerden çocukları korumak, olumlu etkilerini bilmek başta ebeveynler olmak üzere bütün toplum kesimleri için büyük önem arz etmektedir. Dijital oyunlar seçilirken, çocuklar üzerindeki fiziksel, ruhsal, kültürel ve sosyal etkileri dikkate alınmalıdır. Ebeveynler, çocuğun fiziksel ve psikolojik gelişimini destekleyecek, yaşına uygun eğitici dijital oyunların seçilmesi konusuna önem vermeli, çocuğun oynadığı oyunların yaş sınırlaması ve içerik konusunda bilinçli bir denetim sağlamalıdır. Bununla birlikte, derecelendirme sistemlerine tamamen güvenilmemelidir. Ebeveynler oyun içeriğinin çocuğa uygunluğu konusunda nihai kararı kendileri vermelidir.
Dijital oyunlar seçilirken, çocuklar üzerindeki psikososyal ve kültürel etkileri dikkate alınmalıdır. Özellikle ebeveynler, dijital oyunların seçimi konusuna özen göstermeli, dijital oyunların ne gibi zararlı öğeler içerdiği hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Çocuklar için uygun dijital oyunlar seçilmeli, oyun oynarken geçirilen zaman-süre denetlenmelidir. https://www.guvenliweb.org.tr/dosya/FgnIg.jpg
PEGI - Avrupa Oyun Bilgi Sistemi (Pan European Game Information) dijital ekran oyunlarının yaşa uygunluk derecelendirmesini yaparak, ebeveynlerin oyunları seçerken, içerikleri ve yaşa uygunluğu konusunda bilgi sahibi olmasını sağlamaktadır. Günümüzde her yaştan birey giderek artan bir şekilde dijital oyun oynamaktadır. Dijital oyunlarda bulunan muhtemel risklerden çocukları korumak, olumlu etkilerini bilmek başta ebeveynler olmak üzere bütün toplum kesimleri için büyük önem arz etmektedir. Dijital oyunlar seçilirken, çocuklar üzerindeki fiziksel, ruhsal, kültürel ve sosyal etkileri dikkate alınmalıdır. Ebeveynler, çocuğun fiziksel ve psikolojik gelişimini destekleyecek, yaşına uygun eğitici dijital oyunların seçilmesi konusuna önem vermeli, çocuğun oynadığı oyunların yaş sınırlaması ve içerik konusunda bilinçli bir denetim sağlamalıdır. Bununla birlikte, derecelendirme sistemlerine tamamen güvenilmemelidir. Ebeveynler oyun içeriğinin çocuğa uygunluğu konusunda nihai kararı kendileri vermelidir.
Çocukların çevrimiçi ortamda korunumuna ilişkin ebeveynlerin başvurabileceği yollardan birisi de ebeveyn denetim araçlarıdır.