Dijital okuryazarlık, kişilerin dijital ortamı tanımaları, imkânlarından faydalanabilmeleri, teknolojinin sunduğu fırsatlardan yararlanırken risklerinin de farkında olmaları için oldukça gerekli ve önemlidir.
AirDrop dosya paylaşımını basit bir şekilde sağlayarak vazgeçilmez bir özellik haline geldi. Son dönemlerde ise bu işlevin kötüye kullanımı yaygınlaşmaktadır.
Gazetecilik pratiklerinden uzakta veya belli odaklar ve belli amaçlar doğrultusunda oluşturulan bilgilerin sosyal ağlardaki paylaşım ve dolaşım faaliyetleri; kimi zaman manipülasyon, kimi zaman terör, kimi zaman propaganda, kimi zaman algı yönetimi, kimi zaman nefret söylemleri, kimi zaman toplumu kutuplaştırma, kimi zaman ise sadece “etkileşim” gibi hedefler doğrultusunda, dezenformasyon ve bilgi kirliliği oluşturarak, kitleleri son derece olumsuz bir şekilde etkilemektedir.
Günümüzde internet kullanımının oldukça yaygın olduğunu söylemek mümkündür. İnternet kullanımında en fazla tercih edilen ve kişilerin daha fazla vakit geçirmesine sebep olan mecra ise sosyal medyadır. Sosyal medya kişilere iletişim kurabilme, haber takip edebilme imkânı, bilgi paylaşımı, arkadaşlarla takipleşme gibi farklı unsurları bir arada sunmakta ve bu sebeple daha çok ilgi çekebilmektedir. Aynı zamanda kişilerin kendilerini ifade edebildikleri, düşüncelerini paylaşabildikleri bir alanı da kapsamaktadır.
“Oyun oynamayı bıraktığımız gün, öğrenmeyi de bırakırız.” diyor William Glasser. Nasıl ki her çocuğun oyuna ihtiyacı varsa ve oyun oynamak çocuklar için bir öğrenme alanı sağlıyorsa, yetişkinlerin de en az çocuklar kadar oyun oynamaya ihtiyaçları vardır. Önemli olan yaşa, bilişsel kapasiteye uygun oyunlar tercih etmek, oyunlar ile gerçek hayattaki sorumluluklar arasındaki dengeyi sağlayabilmektir.
Video oyunlarının günlük yaşamda kişiler üzerinde ne gibi etkileri var, çocukları, gençleri nasıl etkiliyor diye genel olarak bakıldığında karşımıza ilk çıkan durumlar potansiyel zararları üzerinedir.
Dijital itibarımız da tıpkı gerçek hayattaki itibarımız kadar büyük bir öneme sahiptir. Dijital itibarın kontrolü için ise bir kontrol listesi oluşturarak çevrimiçi hareketlerimizin kontrolünü sürdürebilir, itibarımızın olumlu yönde korunmasını sağlayabiliriz.
Loot Box'lar yani ganimet kutuları video oyunlarında oyuncuların avatarları veya karakterleri için özelleştirme seçenekleri arasında değişiklik gösteren rastgele bir öge veya ganimet seçmek için kullanılan tükenebilir bir sanal öge olarak adlandırılmaktadır.
Dijital şiddet, internetin ve sosyal ağların yoğun bir şekilde kullanılmasıyla birlikte giderek daha belirginleşen ve çeşitlenen bir sorun olmaya başlamıştır. Her platformda, her yaştan bireyin yaşayabileceği dijital şiddeti, öncelikle tanıyabilmek ve tespit etmek önemli bir dijital beceridir, zira şiddeti uygulayan da, şiddete uğrayan da kimi zaman yapılan bu eylemleri “şiddet” olarak görmemekte, "espri", "şaka", "sahiplenme", "sevmek bahanesiyle kıskanma", "haberdar olma" ve benzeri davranışlarla özdeşleştirerek, şuursuz bir şekilde şiddet davranışlarını ve şiddet dilini devam ettirebilmektedir.
Mahremiyet tanımı herkesin en yalın haliyle bildiği gibi kişilerin yaşamlarında kendilerine ayırdıkları özel yer, gizlilik anlamına gelmektedir. Günümüzde dijitalleşmenin etkisi de dijital mahremiyet kavramı tanımını ortaya çıkarmıştır.
Oyun kültürü, insanlık tarihi kadar eski olup devamlı gelişim göstermiş, farklı kültürlerde o kültürün geleneğine uygun oyunlar ortaya çıkmıştır.
Son yıllarda bilgisayar, internet ve mobil teknolojilerin gelişmesiyle beraber, çocuklar ve gençler oyun ihtiyacını sosyal oyunlar yerine dijital oyunlarla karşılama eğilimine girmiştir.
Dijital Oyunlar Kitabı yazarlarından Arş. Gör. Gizem Ateş ve Prof. Dr. Cemalettin Aktepe Dijital Oyun Ekonomisi Bölümünde dikkat çekici şu açıklamalara yer veriyor;
Son 50 yıla damgasını vuran dijital oyunlar tarihsel gelişim sürecinde bireysel bir eğlence aracından ziyade, internetin de gündelik hayata daha fazla entegre olmasıyla birlikte sosyalleşmenin bir aracı haline gelmiştir.
Bilgisayar oyunu, online oyun, çevrimiçi oyun, mobil oyun; hangi ismi söylerseniz söyleyin hepsi aynı kapıya çıkıyor ve hepsi dijital oyun. Çünkü hepsi de dijital araçlarla oynanıyor. Oyun denilince akla ilk gelenlerden biri de bağımlılık, oyun bağımlılığı. Çünkü toplumda böyle bir önyargı oluşmuş.
Dijital oyunlar geçmişten günümüze bir eğlence aracı olarak tercih görmüş, gelişen internet, bilgisayar ve donanım gibi sürekli gelişen teknolojilere paralel olarak zaman içerisinde oyun üreticileri ve tüketicilerinin dijital oyunlara yönelik bakış açıları ve beklentileri değişime uğramıştır.
Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişimi ve insanlar tarafından günlük hayatta yoğun olarak kullanılması birçok avantaj sunmakla birlikte belirli davranışsal problemleri de beraberinde getirmiştir Gelişen teknolojilerin avantajlarından azami ölçüde faydalanmak, olumsuzlukları en aza indirmek ve karşılaşılan sorunlardan korunmak için vazgeçilmez bir unsurdur.
Dijital oyunlar dünya genelinde ve tüm yaş gruplarında giderek yaygın hale gelmektedir. Eğlence amaçlı oyun katılımı halen herkes tarafından en fazla bilinen sebep olmakla birlikte rekabet, para kazanma ve kendini ispat etme gibi çok farklı amaçlarla dijital oyunlar oynanmaktadır. Oyunların doğasındaki çeşitliliğe bağlı olarak oynayan kişiler için oluşturduğu riskler de farklılık göstermektedir.
Kimlik avı dolandırıcılığı günümüzde en yaygın siber saldırı türlerindendir. Genellikle kullanıcıların şifreleri, kredi kartı bilgileri, kimlik bilgileri gibi gizli bilgilere ulaşmak amacıyla yapılmaktadır. Kimlik avının çeşitli türleri bulunmakta ve sesli iletişim ortamları üzerinden gerçekleşen kimlik avı türü ise vishing olarak adlandırılmaktadır.
Güzelliğin bir bütün olduğunun ve her insanın "kusurlarıyla güzel” olduğu hakikatinin bilinmeyişi ile baş gösteren bu rahatsızlıkta, bireyler kendilerini parçalara bölerek görmektedirler. Kişi kendisini ruhuyla, varlığıyla, düşünceleriyle bir bütün olarak görmek yerine, kalın(!) olarak gördüğü bacaklarından, dolgun(!) olmayan dudaklarından, uzun(!) olmayan boyundan veya güzel olarak görmediği burnundan ibaret görmektedir. Kişi adeta, kusurlu olarak gördüğü bedeninin küçücük bir bölümünden ibaret hale gelmiştir.
Dijital araçların kullanım yaşının oldukça düştüğü durumundan yola çıkılarak küçük yaştaki çocuklar ve gençlerin erken yaşta çevrimiçi olmaları ve dijital bir kimlik oluşturdukları görülmektedir. Oluşturdukları bu dijital kimliklerin gelecekte karşılarına nasıl çıkacağı ne gibi etkiler yaratabileceği ise üzerinde düşündükleri bir durum değildir.
Telefon tasarımcılarının kişileri bağımlılığa yönlendirme noktasında belirli hileleri kullanmakta oldukları ifade edilmekte olup, kullanılan bu hileleri çözmek için ise önerdikleri ipuçları bulunmaktadır.
Dijital mecraların getirdiği avantajlar ve dezavantajlar düşünüldüğünde çocukların medya kullanım alışkanlıkları ve medya okuryazarlığı konularının ebeveynlerin üstünde durması gereken konular olduğu açıkça görülmektedir.
Dijital mecralarda bulunan bilgi kaynakları içinde, hakikatin ve gerçeğin ne olduğunu araştırmak ve gerçeğe ulaşmak çoğu zaman emek ve çaba isteyen meşakkatli bir süreçtir. Bilgi okuryazarlığı ve medya okuryazarlığı gibi beceriler gerektirir. Bunun yerine çoğu zaman, zahmetsiz ve kolay olan yol tercih edilir ve ekranlara düşen bilgi-haber bir dokunuş ile share! edilir. Ve “mission completed!” hissi ile bireyler, adeta sosyal bir sorumluluğu yerine getirirmişcesine, bilginin kaynağına inmeden, doğruluğundan emin olmadan "inanmak" ve "paylaşmak" suretiyle yalanın ve yanlışın dolaşımına muazzam katkılarda bulunmuş olurlar.