Size nasıl yardımcı olabilirim?
Dijital Oyunlar
DİJİTAL OYUNLAR: EĞLENCE DÜNYASININ EVRİMİ
Bilinçli İnternet Kullanımı

DİJİTAL OYUNLAR: EĞLENCE DÜNYASININ EVRİMİ

Yazar(lar): Uzm. Klinik Psikolog Gülşah AKSAKALLI | 13 December 2023, Wednesday 14:51 | 412 görüntüleme

Günümüzde dijital oyunlar, milyonlarca insanın büyük bir hevesle bağlandığı ve eğlendiği bir eğlence platformu haline geldi. Geçmişe bakıldığında ilk bilgisayar oyunlarından günümüzdeki yüksek teknolojili grafiklere kadar, dijital oyunların büyük bir evrim geçirdiğini görebiliyoruz. Ancak, dijital oyunların yalnızca eğlence aracı olmaktan öte, bir dizi derinliği ve potansiyeli de barındırdığını gözden kaçırmamak önem taşımaktadır.

Dijital oyunların tarihi, 1950'lerin ortalarına dayanmaktadır. O dönemde basit grafiklere sahip oyunlar, günümüzdeki karmaşık ve çok boyutlu oyunlara kıyasla oldukça sınırlıydı. Pong'dan Pac-Man'e, Super Mario'dan günümüzdeki büyük bütçeli yapımlara kadar bütün oyunlar teknolojinin hızla gelişmesi ile birlikte epey bir evrim geçirmiştir. Dijital oyunlar, farklı türler ve mekânlar aracılığıyla çeşitlilik sunmaktadır. Aksiyon, macera, strateji, simülasyon, rol yapma ve çok oyunculu oyunlar gibi birçok tür, farklı özelliklerdeki oyun sever kişileri tatmin etmek için tasarlanmıştır. Böylelikle bu çeşitlilik sayesinde her yaş ve ilgi grubundan insanın oyun dünyasına katılmasına da imkan sağlamaktadır.

Dijital oyunlar eğitici de potansiyele sahiptir. Birçok oyun, problem çözme, strateji geliştirme, takım çalışması ve hatta dil becerilerini geliştirme gibi unsurları içermektedir. Bu öğrenme deneyimleri, eğitimcilerin ve ebeveynlerin çocukların gelişimini desteklemek için oyunları bir öğrenme aracı olarak kullanmalarına da olanak sağlamaktadır. Aynı zamanda dünya genelinde oyuncular arasında birbirine bağlı bir topluluğun oluşmasına olanak tanımakta, çok oyunculu çevrimiçi oyunlar, insanları sanal dünyada bir araya getirip arkadaşlıkların, hatta rekabetin doğmasına neden olabilmektedir. Oyunlar aracılığı ile kurulan bağlantılar, oyuncuların oyun deneyimlerini zenginleştirmekte ve oyuncular arasında bir kültür oluşturmaktadır.
Tüm bunların yanı sıra; dijital oyunların yoğun kullanımı bazı sorunları da beraberinde getirebilmektedir. Oyun bağımlılığı, sağlık sorunları ve aile içi iletişim zorlukları gibi konular, dengeli bir oyun kullanımının önemini açıkça vurgulamaktadır.

Dijital Oyunların Olumlu ve Olumsuz Yönleri

Dijital oyunlar, günümüzde çocukların büyük bir ilgisini çekmekte ve birçok fayda sağlayabilmektedir. Bu durumda oyunların olumlu ve olumsuz yönleri arasında bir denge bulmak önem taşımaktadır.

Olumlu Özellikler

Eğitici Faydalar: Birçok dijital oyun, problem çözme, strateji geliştirme ve hatta matematik becerilerini artırma gibi eğitici unsurlar içermektedir.
Sosyal Beceriler ve İşbirliği: Çok oyunculu oyunlar, çocukların işbirliği yapma ve sosyal becerilerini geliştirmelerine olanak tanımaktadır.
El-Göz Koordinasyonu: Hareket tabanlı oyunlar, çocukların el-göz koordinasyonunu geliştirmelerine yardımcı olmaktadır.
Motor Becerilerin Gelişimi: Özellikle çocuklar için, bazı oyunlar, hızlı düşünme becerilerini ve motor becerilerini geliştirebilir.
Eğlence ve Stres Azaltma: Dijital oyunlar, çocuklar için bir eğlence kaynağı olabilmekte ve stresle başa çıkmalarına yardımcı olabilmektedir.
Problem Çözme Yetenekleri: Strateji ve bulmaca tabanlı oyunlar, oyuncuların problem çözme yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olabilmektedir.
Dikkat ve Odaklanma: Bazı oyunlar, dikkat süresini artırabilir ve oyuncuların uzun süreli odaklanma becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabilir.

Olumsuz Özellikler

Zaman Yönetimi Sorunu: Aşırı ve kontrolsüz bir şekilde oyun oynamak, çocukların zamanlarını etkili yönetmelerini zorlaştırabilmektedir.
Bağımlılık ve Dikkat Sorunları: Aşırı oyun oynamak, bağımlılık ve dikkat sorunlarına neden olabilir, özellikle genç bireylerde bu durum daha belirgin olabilir.
Sağlık Sorunları: Uzun süreli ekrana maruz kalmak, zihinsel ve fiziksel sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.
Göz Yorgunluğu ve Uyku Sorunları: Bilgisayar veya ekran başında uzun süreli oyun oynamak, göz yorgunluğuna ve uyku düzeni bozukluklarına neden olabilmektedir. Ekranlardaki mavi ışık yayılımı göz yorgunluğunu artırabilmektedir.
Ergonomi Sorunları: Ekran başındaki yanlış duruş, oyun oynarken sıkça karşılaşılan bir sorundur. Bu durum, sırt ağrıları, boyun ağrıları ve kas-iskelet sistemi sorunlarına neden olabilmektedir.
Şiddet İçerikleri: Bazı oyunlar şiddet içerebilmekte ve çocukların saldırgan ve agresif davranışlar geliştirmelerine neden olabilmektedir.
Çevrimiçi Tehlike ve Tehditler: Çocuklar, çevrimiçi oyunlarda küfür, müstehcenlik, kaba dil, kimlik hırsızlığı gibi güvenlik riskleri ile karşılaşabilmekte, siber zorbalığa maruz kalabilmektedir.

Çocukları Koruma Önlemleri

Ebeveynlerin, çocukların dijital oyunları güvenli ve dengeli bir şekilde kullanmalarını sağlamak için rehberlik etmeleri önemlidir.

Oyun Sürelerini Sınırlama: Dijital oyunları oynama süresinin belirlenmesi ve bu sürenin ebeveynler tarafından kontrol altında tutulması önemlidir. Günlük, haftalık veya aylık olarak belirli zaman dilimleri oluşturulabilir. Çocukların oyun sürelerini sınırlamak, zamanlarını dengeli bir şekilde kullanmalarına yardımcı olabilmektedir.

Yaş Uygunluğunu ve İçeriğini Kontrol Etme: Ebeveynlerin, çocukların oynadığı oyunların yaş uygunluğunu kontrol etmeleri ve içerikleri hakkında bilgi sahibi olmaları önemlidir.

Çevrimiçi Ortamda Güvenlik ve Gizlilik Bilinci Oluşturma: Çocukların çevrimiçi güvenliği ve gizliliği konusunda ebeveynler tarafından bilgi verilmesi önemlidir. Çevrimiçi ortamda kişisel bilgilerini paylaşmamaları gerektiği vurgulanmalı ve çevrimiçi davranışlarının olası etkileri etraflıca anlatılmalıdır. Çocuklara çevrimiçi oyunlarda güvenliklerini nasıl sağlayacaklarının öğretilmesi onların potansiyel tehlikelerden korunmalarına da yardım edecektir.

Oyun Alışkanlıklarını İzleme ve Denetleme: Çocuğun oyun oynama alışkanlıklarını izlemek ve gerektiğinde düzenlemeler yapmak önemlidir. Çocukların internet erişimini, oyun indirme ve satın alma işlemlerini denetlemek ebeveynlerin süreci kontrol etmelerinde etkili olacaktır.

Ebeveyn Denetim Araçlarını Kullanma: Oyun konsollarında ve bilgisayarlarda bulunan ebeveyn denetim araçları, çocukların erişimini kontrol etmek için kullanılabilir.

Fiziksel Aktiviteyi Teşvik Etme: Dijital oyunlarla geçen zamanın yanı sıra, çocukların fiziksel aktivitelere teşvik edilmesi, sosyalleşmelerinin sağlanması önemlidir. Ailece yapılabilecek spor veya açık hava etkinlikleri planlanabilir.

Kaliteli İçerik Seçimi: Kaliteli, eğitici ve yaşa uygun oyunlar tercih edilebilir. ESRB, PEGI ve benzeri derecelendirme sistemleri takip edilerek oyunların içeriği değerlendirilebilir.

Aile İçi Kuralların Oluşturulması: Çocukların oyun oynamaları ile ilgili kurallar oluşturulması ve kurallar belirlenirken çocuğun da dâhil olduğu bir ortamda gerçekleştirilmesi önemlidir. Örneğin, oyun oynama zamanları, ekran süreleri, ödevlerin tamamlanması gibi kurallar oluşturulabilir.

Açık İletişim Kurulması: Ebeveynlerin çocuklar ile düzenli olarak oyunlar hakkında konuşmaları ve onların fikirlerini almaları önemlidir. Çocukların oynadıkları oyunlar hakkında bilgi almak, hangi oyununun onlar için önemli olduğunu bilmek ve deneyimlerini paylaşmak aile içi iletişimlerini kuvvetlendirecektir. Ayrıca, oyunlardaki çevrimiçi etkileşimler konusunda da dikkatli olmaları gerektiğini anlatmak önem taşımaktadır.

Ekran Zamanının Oluşturulması: Çocukların oyun dışında da farklı aktivitelere zaman ayırması sağlanmalıdır. Fiziksel aktiviteler, kitap okuma, sanatsal faaliyetler gibi çeşitli etkinliklerle zaman geçirmeleri teşvik edilebilir.

Model Olma: Ebeveynler çocuklara belli sınırlar koyarken kendi ekran sürelerini de sınırlı tutmalı ve çocuğa iyi bir örnek olmalıdırlar. Ailece yapılabilecek alternatif aktiviteler düzenlenmesi ortak hareket edilmesine yardımcı olacak ve ekran sürelerinin sınırlanmasını da sağlayacaktır.

Profesyonel Destek Alınması: Eğer ebeveynlerin çocuklarının oyun kullanımları ile ilgili ciddi bir takım endişeleri var ise bir uzmandan yardım almaları gerekebilir.

Sonuç olarak, dijital oyunlar, eğlence dünyasının dinamik bir parçası olmasının ötesinde, eğitici, sosyal ve kültürel bir deneyim sunmaktadır. Bu deneyimlerin bilinçli bir şekilde yönetilmesi ve dengeli bir kullanımın sağlanması, oyunların potansiyelinden en iyi şekilde yararlanmayı mümkün kılacaktır. Dijital oyunların, hem fiziksel hem de zihinsel sağlık üzerindeki etkilerinin oyun türüne, oyunu oynama süresine, yaş grubuna ve bireyin genel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilmekte olduğu düşünüldüğünde, dijital oyunların uygun yaş grupları için seçilmesinin, fiziksel ve zihinsel sağlık üzerinde olumsuz etkilerin minimize edilmesine yardımcı olacağını söylemek mümkündür.

Yorumlar

  • Henüz yorum yapılmadı. Hemen düşüncelerinizi yazarak ilk yorumu siz yapabilirsiniz.
Yorum yapın
  • Doğrulama için e-posta adresinizin gerçek ve size ait olması gerekiyor.
  • E-posta adresiniz kesinlikle üçüncü kişilerle paylaşılmayacak, gizli kalacaktır.
  • Görünecek ad alanı için gerçek adınızı kullanmak zorunda değilsiniz.
  • İnternet üzerinde yapacağınız her işlem için IP adresinizin kayıt altına alındığını unutmamalısınız.
  • Yorumunuz yayınlanmadan önce editör onayından geçecektir.
lightbulb_outline Teknolojinin sizi belli bir dil kalıbına sokmasına izin vermeyin. Mrb, Slm, Ok, Kib gibi dilimizi bozan kısaltmalar kullanmayın. Unutmayın, dilini koruyan, geleceğini de teminat altına almış olur.
Toast Alert...